آسمان آبی بود و هوا برای کیوی‌چینی مساعد. روز، روز کیوی بود و فصل، فصل کیوی.

کیوی برای باغدار میوهٰ  پرهزینه‌ایست. منظورم از هزینه، هزینهٔ اولیهٔ کاشت نهال‌های کیوی و پایه‌های آن و سیستم آبیاری باغ (که معمولأ سیستم آبیاری قطره‌ایست) می‌باشد که هزینهٔ احداث هر هکتار باغ کیوی را از هزینهٔ میوه‌های مشابهی که در منطقه داریم بیشتر می‌سازد. بنابراین در روستا و کلأ منطقهٔ بندرگز تعداد باغ‌های کیوی نسبت به سایر میوه‌ها کمتر می‌باشد.

ای کاش فرصتی پیش بیاد تا بتونم عکس‌های احداث باغ کیوی‌مان را از آرشیو عکس‌هام دربیارم و مراحل احداث باغ کیوی را بیان کنم. البته باغ کیوی ما هنوز جوان است و امسال سال دومی است که داریم ازش محصول برداشت می‌کنیم.

از سوی دیگر کیوی شاید جزو معدود میوه‌هایی ‌باشد که هیچ آفتی ندارد و بر همین اساس تا موقع برداشت هیچ‌گونه سمپاشی احتیاج ندارد. برعکس میوه‌های دیگری چون هلو و پرتقال.

کیوی به آب فراوانی احتیاج دارد. بقول دوستی کیوی بچهٔ آب است. بر همین اساس است که احتیاج به سیستم ابیاری پیشرفته‌ایی مثل سیستم ابیاری قطره‌ایی دارد که برای باغدار گران هم تمام می‌شود.

با این مقدمهٔ کوتاه می‌رویم سر اصل مطلب یعنی ماجرای کیوی‌چینی دیروز.

کارمون را از صبح شروع کردیم. یک صبح زیبا و دل‌انگیز پاییزی. روزی که کارهای دیگه ٔ مزرعه را کنار گذاشتیم و چسبیدیم به کیوی‌چینی. البته کنار کنار هم نزاشتیم. بسیاری از کار‌های مزرعه را نمی‌شه کنار گذاشت و متوقف کرد. اصلأ کار دز مزرعه تعطیل وردار نیست. فکرش را بکنید که گاو‌ها یک روز دوشیده نشوند!

تصورش هم غیر ممکنه.

یا گوسفند‌ها یک روز به چرا نروند.

شاید چیدن کیوی ساده‌تر از چیدن میوه‌های دیگری مثل هلو و پرتقال و گوجه‌سبز و ... باشه. دلیلش هم پایه‌ٔ کوتاه کیویه. برای چیدن کیوی احتیاجی نیست روی چهارپایه و یا از درخت بالا بری. همونجا از روی زمین می‌شه کیوی را چید. و یا حتی در مواقعی می‌شه در حالت نشسته کیوی چید.

هنوز صبحه و وانت نیسان پر از جعبه‌های خالی. جعبه‌هایی که تا غروب باید پر بشه. اگه این جعبه‌ها هم پر بشن جعبه‌های خالی دیگری در انبار انتظار می کشند.

گفته بودم که، کیوی را هم ایستاده و هم در حالت نشسته می‌شه چید!

این نکته که کیوی بچهٔ آبه را می‌شه هنگام چیدن کیوی‌ها از نزدیک لمس کرد. نقاطی از باغ که آب بیشتری بهشون رسیده میوه‌های درشت‌تر و آبدار‌تری دارند. حتی کیوی‌های دو قلو و چند قلو!

ردیف به ردیف کیو‌ها را می‌چیدیم و جعبه‌ها را پر می‌کردیم. جعبه‌های پر از کیوی را همونجا زیر درخت‌ها رها می‌کردیم تا بعد از پایان کار با تراکتور به انبار منتقل کنیم.

آقا مسلم هم مسولیت داشت که جعبه‌هایی که پر نبودند را پر و جعبه‌های که زیاد توشون کیوی ریخته شده بودیم را کمی خالی‌تر کند. خلاصه بار درون جعبه‌ها را میزان و یکدست می‌کرد. جعبه خالی هم برای ما می‌آورد.

حوالی ساعت 10 صبح که شد رفتیم برای خوردن چایی. هیچی مثل چایی خستگی را از تن کارگر در‌نمی‌آره.

بعد از خوردن چایی باز هم روز از نو و کیوی‌چینی از نو...

و...

و آفتابِ مزرعه همچنان، گرم و مهربان بر سر ما می‌تابید.

ادامه دارد...

فصل کیوی از امروز شروع شد.

از صبح زود رفتیم به باغ و تا دیروقت مشغول چیدن کیوی‌ها بودیم. کارمون تموم نشد و فردا هم باید از صبح کار چیدن کیوی‌ها را ادامه بدیم. کمی خسته‌ام و و چون صبح زود هم باید بریم سر باغ پس نمی‌تونم عکس‌های امروز مربوط به چیدن کیوی‌ها را آماده و آپلود کنم و پست جامعی بنویسم. ان‌شالله فردا پس فردا که کارمون کمتر شد پست مفصلی از "کیوی چینی" می‌نویسم.

پس تا پست بعدی...

---

پی‌نوشت:

هر چقدر که خواستم (یا بهتره بگم نخواستم) عکس برای این پست آپلود نکنم و برم بگیرم بخوابم تا فردا صبح راحت بتونم پاشم برم مزرعه نشد. گویا گذاشتن عکس برای هر پست برایم تبدیل به عادت شده و ترک عادت هم موجب مرض.
دو تا از عکس‌های امروز را آماده و آپلود کردم و برای این پست گذاشتم. این دو تا عکس را داشته باشید تا پست‌های بعدی حسابی از خجالت دوستان دربیام.

این پست را می‌بایست دیروز می‌نوشتم ولی اینترنتم قطع شده بود و ناگزیر با یک روز تاخیر خدمت شما هستم.

خب؛ کجا بودیم؟

کنار کندو‌های زنبور عسل در مزرعه. 

همیشه نحوهٔ تعامل زنبور عسل با گل‌ها برایم سوال بود. سوال و درسی بزرگ. این نکته که زنبور عسل برای گرده افشانی چطور روی حساس‌ترین و کوچک‌ترین گل‌ها می‌نشیند بدون آنکه هیچ آسیبی به آن برساند!

1 - در قرآن كريم يك سوره به نام زنبور عسل آمده و در دو آيه اشارهٔ مستقيم به آن شده است.*

2 - عسل تنها ماده غذايی است که در ارزیابی كيفي و استانداردهای آن، آزمایش میکروبی وجود ندارد .

6 - قطر دانه های گرده حدود 5/2 تا 350 میکرون است .

7 - مقدار مصرف گرده ی یک کلونی در سال، حدود 25 تا 35 کیلوگرم است .

8 - به طورمعمول زنبورهایی که به جمع‌آوری گرده مشغول هستند گاهی شهد نیز جمع آوری می‌کنند؛ ولی عکس این حالت دیده نمی شود .

9- ذخیره کردن گردهٔ گل فقط  درحجره‌های کارگر صورت می گیرد؛ ولی در مورد عسل این طور نیست .

10- در سبد گرده ممکن است چند نوع گرده مشاهده شود؛ ولی درعسل‌دان فقط یک نوع عسل است.

11- گران ترین عسل جهان عسلی است که در سواحل دریای سیاه ترکیه تولید می شود و  هر کیلو حدود 250 دلار به فروش می رسد .

12- ﮊلهٔ رویال موجود در حجره های کارگر مرغوبیت کمتری نسبت به ﮊله ی رویال حجره های ملکه دارد.

13- علت اصلی رطوبت داخل کندو درزمستان، مصرف عسل است.

14 - قاره ی آفریقا رکورد دار تولید موم در جهان است .

15- کانـادا بـا تولید میانگین 55 کیلو عسـل به ازای هـر کنـدو در سـال ، در این زمینه رکورددار است .

16- میانگین تولید عسل به ازای هر کندو در ایران 10کیلو است  و در جهان8 کیلو می‌باشد .

17- ایران از نظر تولید عسل در مقام یازدهم و از نظر تعداد کندو در مقام نهم جهانی قرار دارد .

18- زنبور، نوزادان را در دمای 33/5 درجه ی سانتی‌گراد در داخل کندو پرورش می‌دهد .

19 - ازحرارت  34-39 درجهٔ سانتی‌گراد جهت سرد کردن کندو اقدام می شودو در زمان تهویه ٔ کندو، آب زیادی توسط كارگران به داخل کندو وارد می‌شود .

20 - بهترین دما برای فعالیت زنبور، دمای بین 16-32 درجهٔ سانتی‌گراد است .

21 - فعالیت زنبور در دمای 10 درجهٔ سانتی‌گراد شروع می شود .

22 - زنبور در حرارت کمتراز 8 درجه فعالیتی از خود نشان نمی‌دهد .

23 -  قدرت درک تغییر درجه حرارت در زنبور10 برابر انسان است. این قدرت در انسان 2 درجه سانتيگراد است.

24 - آنتن در زنبور کارگر عمدتاً به منظور یافتن گل و در ملکه برای درک وضع تخم‌ریزی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

25 - زنبور عسل  16 زوج کروموزوم دارد  .

26 - در نهمین روز پس از تخم ریزی، پنجمین و آخرین پوست اندازی دوران لاروی صورت می گیرد . در این مرحله سینه و شکم به طور کامل نمایان است .

27- لارو زنبور عسل در غذاي خود غوطه‌ور است‌؛ بنابر‌اين تا پايان دورهٔ لاروي كه انتهاي روده به مخرج وصل مي‌شود مدفوع نمي كند .

28- میزان تخم ریزی ملکه در روز، حداکثر حدود 3000 تخم است، که این میزان هم وزن خود ملکه است و علت آن تغذیه ی منحصربه فرد ملکه است. این موضوع در جهان جانوران یک رکورد محسوب می‌شود .

29 - تخم درون حجرهٔ ملکه با تخم درون حجره‌های کارگر فرقی ندارد .

30 - ملکه در هفتمین روز خروج از حجره برای جفت گیری آماده می‌شود .

31 - مدت زمان جفت‌گیری حدود 10 تا 30 دقیقه است .

32 - تخم‌‌ریزی ملکه 2 یا 3 روز بعد از جفت گیری شروع می‌شود و حداکثر این زمان یازده روز است.

33 - جفت‌گیری ملکه فقط برای یک بار در طول عمر صورت می گیرد و اسپرم دریافتی تا حدود 6 سال در کیسهٔ اسپرم ملکه به صورت سالم و نیمه فعال باقی می‌ماند . این موضوع یکی از شگفتی‌های زندگی زنبور عسل و از موارد استثنایی حیات جانوران است .

34-  در زنبور عسل‌، متابولیسم دوران لاروی به گونه‌ای است که دفع مدفوع وجود ندارد .

35 - دو ملكهٔ خواهر نمی‌توانند با هم، همزیستی کنند؛ ولی ملكه‌هاي مادر و دختر براي مدتي می‌توانند.

36 - فرق لارو ملکه و لارو کارگر در مصرف ﮊلهٔ رویال و تغذیهٔ آنهاست .

37 - کندو باید حداقل 15 تا 20 سانتی‌متر از زمین فاصله داشته باشد تا اولاً رطوبت را از زمین نگیرد و ثانیاً با آمدن برف ، دریچهٔ پرواز بسته نشود . برای جلوگیری از ورود آب باران به داخل کندو ، کندو باید کمی به سمت جلو مایل باشد .

38 - در موقع قرار دادن بچه کندو به داخل کندو، درصورت امکان حداقل یک قاب لارو ، درون کندو قرار دهید .

39 - ارتفاع دریچه ی پرواز 7 میلی متر است .

40 - زنبور نر فاقد نیش، سبد گرده، غدد مولد موم و خرطوم کامل است. جثهٔ زنبور نر نسبت به زنبورهای کارگر، بزرگتر است .

41- پرواز آشنایی  با محیط  از سن یک هفتگی پس از خارج شدن از حجره شروع می‌شود .

42- حـجره‌هـای شـان‌ها بر حسب اندازه به دو گروه  کارگری و نـر تقسیم می شود . ملکه بـا اندازه‌گیری اختلاف  5/1 میلی متری بین آنها انتخاب می کند که تخم نر بگذارد یا کارگر .

43 - زنبور ملکه، شکمی بلند وکشیده دارد . بال های آن نسبت به شکم کوتاه است و فاقد غدد مولد موم و سبد گرده می‌باشد .

44 - زنبور در شب پرواز نمی کند و مانند مورچه حرکت می کند .

45 - زنبور عسل برای نیش زدن نیاز دارد شکم خود را 90 درجه بچرخاند . بنا بر اين زنبورهاي بچه كندو و زنبور برگشتي از مزرعه بدليل پر بودن شكم اين امكان را ندارند .

46 - در انتخاب محل کندوی جدید (بچه کندو) نوعی سیستم رای گیری در کلونی حاکم است؛ بدین معنی که محل هایی که بیشترین رقص در مورد آنها صورت می گیرد، انتخاب می‌شوند .

47 - ملکه هیچ موقع از نیش خود به جز در مقابله با رقبا استفاده نمی کند؛ زیرا هم شکم او  پر است و هم نیاز نیست در جایی که کارگران هستند از نیش خود استفاده کند . بعلاوه کلونی با وجود ملکه برپاست ودر صورت اضطرار، اگر از نیش خود استفاده کند، به دلیل نداشتن خارهای وارونه روی نیش نخواهد مرد .

48 - ملکه تنها عضوی از کلونی است که در کندو دفع مدفوع دارد . این مدفوع بلافاصله توسط پرستاران به خارج کندو منتقل می شود . این موضوع رابطه ی تنگاتنگی با امنیت کلونی دارد . زنبور نر و کارگر مدفوع خود را خارج از کندو دفع می کنند . این دو زنبور حتی قادرند در زمستان یا در شرایط بد اقلیمی ، مدفوع خود را تا 6 ماه نگه دارند .

49 - در زمان تکثیر کلونی، علایم و نشانه های مسیر برگشتی به کندوی مادر ، درعرض چند دقیقه از حافظهٔ زنبورهای همراه بچه کندو پاک شده، علایم مکان جدید جایگزین می‌گردد.

50 - دو مشکل بزرگ صنعت زنبورداری در سطح جهان، یکی بچه کندو و دیگری زمستان گذرانی در مناطقی غیر از استوا‌ست .

*قال الله تعالي:

« و اوحي ربك الي النحل ان اتخذي من الجبال بيوتا و من الشجر و مما يعرشون ثم كلي من كل الثمرات فاسلكي سبل ربك ذللاً يخرج من بطونها شراب مختلف الوانه فيه شفاء للناس».

« و پروردگار تو به زنبور عسل«وحي» و الهام غريزي نمود كه :‌از كوهها و ثمرات گلها بخور و راههايي را كه پروردگارت براي تو تعيين كرده است به راحتي بپيما؛ از درون شكم نوشيدني با رنگ‌هاي مختلف خارج مي‌شود كه در آن شفا براي مردم است.»